Ngày 15/8, lãnh đạo VRG đã triệu tập cuộc họp Hội đồng giá cao su VRG mở rộng với sự tham dự của lãnh đạo các đơn vị thành viên có sản xuất, kinh doanh cao su. Đây là cuộc họp lần thứ 2 liên tiếp sau cuộc họp vào ngày 25/6 của Hội đồng giá cao su VRG trong năm 2012 nhằm nắm bắt tình hình tiêu thụ tại các đơn vị để kịp thời đưa ra các giải pháp ứng phó khi giá cao su giảm.
Khó khăn cho các đơn vị Tây Nguyên
Mở đầu cuộc họp, TGĐ Trần Ngọc Thuận nhận định, công tác nông nghiệp và sản xuất của VRG đến nay vẫn tiến triển tốt, tuy nhiên mối quan tâm nhất là công tác xuất khẩu cao su năm nay và định hướng năm 2013, khi giá cao su đang trên đà giảm sâu. Đặc biệt tính đến ngày 10/8, tình hình tồn kho tại các công ty thành viên VRG lên đến 51.821 tấn, chiếm 19,6% sản lượng. Lãnh đạo VRG nhận định đây là con số khá lớn trong tình hình hiện nay, đối với các đơn vị lớn thì tồn kho vài ngàn tấn có thể không ảnh hưởng nhưng với các đơn vị có quy mô nhỏ thì đây là khó khăn không ít, nhất là các đơn vị Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung.
Như tại Công ty TNHH MTV CS Chư Prông, tính đến ngày 10/8, công ty tồn kho 1.591 tấn. Theo kế hoạch từ nay đến cuối năm sản lượng công ty thêm 4.500 tấn nữa, tổng cộng 6.000 tấn. Trong kế hoạch tiêu thụ, công ty ký hợp đồng dài hạn 1.500 tấn, bán cho Công ty Cao su Đà Nẵng 1.000 tấn, tiêu thụ ở thị trường khác 1.000 tấn, tổng cộng chỉ mới 3.500 tấn. Như vậy công ty còn tồn khoảng 2.500 tấn đến cuối năm. Ông Phan Sỹ Bình – TGĐ công ty cho biết chỉ còn trông chờ vào thị trường mậu biên tiêu thụ lượng tồn này. Ngoài ra công ty sẽ tăng cường sản xuất mủ ly tâm, quan tâm đến chất lượng, giữ vững thị trường truyền thống.
Tại Công ty TNHH MTV CS Kon Tum thì khó khăn hơn do đặc thù vườn cây liên doanh liên kết với người dân, phải tiêu thụ được để trả tiền thu mua sản phẩm cho người dân. Tình hình tiêu thụ của công ty cũng khó khăn do khách hàng truyền thống chưa có nhiều, chủ yếu bán “hàng chợ” nên càng khó khăn hơn trong tình hình giá cao su giảm như hiện nay. Ông Lê Khả Liễm – TGĐ công ty cho biết công ty đang có áp lực lớn về tiêu thụ, ngay cả phải khuyến khích nhân viên tìm nơi bán được hàng, bán được thì có thưởng. TGĐ Trần Ngọc Thuận chỉ đạo đối với Công ty Kon Tum, Ban Xuất nhập khẩu cần có biện pháp đặc thù nhằm hỗ trợ công ty, giúp công ty tìm kiếm khách hàng.
Thị trường tiêu thụ trầm lắng
Ở các đơn vị miền Đông, mặc dù tình hình tồn kho không quá lớn so với thường niên nhưng diễn biến thị trường ảm đạm cũng khiến nhiều đơn vị lo lắng. Công ty TNHH MTV CS Phú Riềng đến ngày 10/8 tồn kho 4.569 tấn. “Mặc dù so với quy mô công ty đây không phải là nhiều nhưng thị trường tiêu thụ trầm lắng cũng gây ra lo lắng không ít”, ông Lê Thanh Tú – TGĐ Công ty cho biết. Riêng ông Nguyễn Thanh Minh, TGĐ Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long thì nhận định gần đây đã có hiện tượng một số khách hàng chuyển sang mua hàng từ cao su tiểu điền, nên cần quan tâm hơn đến vấn đề cạnh tranh vì hiện giá cao su tiểu điền thấp hơn đến 4-5 triệu đồng/tấn.
Một số đơn vị có quy mô lớn như Dầu Tiếng, Đồng Nai… thì việc tồn kho vẫn không đáng ngại bởi đơn vị đã ký được những hợp đồng tiêu thụ dài hạn. Ông Nguyễn Tiến Đức, TGĐ Công ty TNHH MTV CS Dầu Tiếng cho biết đến hết tháng 7 công ty tồn kho 6.400 tấn nhưng vẫn nằm trong kế hoạch tiêu thụ bình thường, gối đầu để chuyển qua năm tới chứ không phải do tồn kho. Còn theo bà Nguyễn Thị Gái, TGĐ TCT CS Đồng Nai thì công ty tồn kho 1.700 tấn chủ yếu mủ CV 60 nhưng đây cũng không phải là vấn đề lớn đối với công ty. Liên quan thông tin giá cao su Việt Nam thấp hơn giá cao su thế giới, ông Đinh Vạn Tiến – Trưởng ban XNK VRG cho rằng cần phải so sánh giá thực hiện trên hợp đồng thật mới khách quan chứ không so với giá niêm yết chính thức trên các thị trường khác.
Riêng đại diện Công ty CPCS Phước Hòa cho biết trong 5 tháng còn lại của năm 2012, tổng sản lượng tồn kho và sản xuất của công ty là 20.500 tấn. Trong khi hợp đồng dài hạn chỉ ký được 9-10.000 tấn, còn lại công ty phải bán chuyến. Nguyên nhân là do công ty phải thu mua cao su tiểu điền mỗi tháng từ 1-2.000 tấn. Tương tự, TGĐ Công ty CPCS Đồng Phú, ông Nguyễn Thanh Hải cũng bày tỏ lo ngại khi từ nay đến cuối năm, với tổng lượng sản xuất và thu mua của công ty thì công tác tiêu thụ cũng khá căng thẳng.
Nhiều yếu tố tác động đến giá cao su tại Việt Nam
Tại thị trường cao su Việt Nam, theo Ban Xuất nhập khẩu VRG, giá cao su đã sụt giảm mạnh hơn so với niêm yết tại các thị trường Nhật, Malaysia và Singapore như Tocom, MRB và Sicom. Những nguyên nhân làm giá cao su tại Việt Nam giảm mạnh như nhu cầu cao su giảm quá mạnh dẫn đến giá cao su thế giới tiếp tục giảm cũng như tình hình kinh tế khu vực đồng Euro và tăng trưởng kinh tế thế giới chưa có tín hiệu tốt. Doanh số bán ô tô của Trung Quốc liên tục sụt giảm làm giá giao dịch kỳ hạn trên thị trường Tocom giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trong nước. Hơn nữa các nhà sản xuất vỏ xe lớn đang tích cực tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế cho cao su thiên nhiên và có xu thế quay trở lại với cao su nhân tạo. Liên quan đến vấn đề này, có thông tin đáng lưu ý là thời gian vừa qua giá dầu mỏ có xu hướng tăng nhưng ngược lại giá cao su thiên nhiên không tăng. Đây là điều nghịch lý vì từ trước tới nay giá cao su luôn tỷ lệ thuận với giá dầu.
Theo ông Đinh Vạn Tiến, Trưởng Ban Xuất nhập khẩu VRG, nhiều khách hàng mua bán và tiêu thụ cao su hiện nay đang mang “tâm lý giá giảm” về thị trường cao su. Họ cho rằng giá cao su trên thị trường sẽ tiếp tục giảm nên chần chừ, chờ đợi. Ở thị trường Việt Nam, do bị tác động của giá cao su liên tục giảm trên thị trường mậu biên nên thị trường này thường xuyên đóng cửa, nếu có mở thì chỉ mở chính ngạch. Giá cao su tiểu điền do đó cũng giảm mạnh và nhanh hơn do phụ thuộc vào thị trường mậu biên. Từ đó giá cao su tiểu điền đã ảnh hưởng lớn đến giá cao su của VRG. Cao su VRG vì vậy trở nên khó tiêu thụ dù giá sàn bán chuyến qua nhiều lần điều chỉnh đã giảm thấp rất nhiều so với giá cao su theo thị trường MRB. Cụ thể ngày 15/8, giá sàn bán chuyến SVR 3L của VRG bằng 85% giá của SMRL theo MRB và thấp hơn giá SVR 3L giao hợp đồng dài hạn theo MRB giao hàng tháng 8/2012 là 615 USD/tấn.
Từ ngày 1/1/2012 đến ngày 5/8/2012, VRG đã ban hành 50 lượt giá sàn. Theo ông Đinh Vạn Tiến tính bình quân 4,5 ngày ban hành một lượt. Tuy nhiên nhiều lúc vẫn còn chậm so với diễn biến của thị trường. Giá bán cao su bình quân toàn VRG lũy kế đến ngày 3/8 là 69,7 triệu đồng/tấn. Theo dự báo nếu tình hình thị trường không có tín hiệu mới, giá cao su tiếp tục giảm thì giá bán bình quân toàn VRG dự báo trong năm 2012 có thể nằm trong khoảng 55 – 60 triệu đồng/tấn. Tính đến ngày 3/8 toàn VRG đã tiêu thụ được 147.611 tấn mủ cao su các loại, trong đó xuất khẩu và ủy thác xuất khẩu là 68.847 tấn (chiếm 40,4% kế hoạch năm), nội tiêu 78.764 tấn (48,3% KH). Trong khi đó trong 7 tháng đầu năm 2012, cả nước tiêu thụ 488.000 tấn cao su các loại với kim ngạch ước tính 1,45 tỷ USD.
Cung tăng, cầu giảm làm giá cao su giảm sâu
Theo nhận định, trong tình hình hiện nay cao su không phải là mặt hàng quá thiết yếu, chỉ là mặt hàng đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng nên khi suy thoái kinh tế các nước diễn ra thì nhu cầu về cao su giảm mạnh hơn. Cụ thể, từ tháng 5 đến cuối tháng 7/2012 liên tục những thông tin bất ổn về tăng trưởng kinh tế thế giới đã làm giá cao su giảm sâu. Các nước có nền kinh tế đang phát triển mạnh và là thị trường tiêu thụ cao su chủ lực là Ấn Độ và Trung Quốc đã giảm đà tăng trưởng. Như Trung Quốc giảm chỉ tiêu tăng trưởng năm 2012 xuống còn 7,5% so với 9% năm 2011. Việc làm mới tại Mỹ sụt giảm hơn dự báo và tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức cao 8,1%.
Nguồn cung tăng trong khi thị trường tiêu thụ suy yếu đã khiến giá cao su ngày càng giảm sâu. Đặc biệt là tác động bất lợi tại thị trường Trung Quốc đối với giá cao su. Không có thị trường tiêu thụ khiến việc xuất khẩu săm lốp và các sản phẩm cao su của Trung Quốc chậm lại. Tồn kho cao su tại các kho ngoại quan Trung Quốc như Thanh Đảo, Thượng Hải còn cao đã tác động đến giá cao su liên tục giảm trong 3 tháng qua trên các thị trường Sicom, MRB, Tocom và đặc biệt là Shanghai Trung Quốc.
Nguyên Khánh – Tạp chí CSVN
